linux-android

Waarom je geen Windows nodig hebt

Dit artikel is bijgewerkt op 19 augustus 2014

AndroidWelk besturingssysteem kent meer dan 1 miljard gebruikers? Een miljard mensen die gemiddeld 100 miljard keer per dag dit systeem gebruiken? Het is niet Windows maar Android. En wat veel mensen niet weten: Android is gebaseerd op het besturingssysteem Linux. En voor wie het niet weet: Linux is geïnstalleerd op de krachtigste computers in de wereld en op de veel servers, computers die worden gebruikt om websites te huisvesten. En dat heeft een reden.

WindowsUpdateNatuurlijk: Windows van Microsoft is een prima besturingssysteem. Alleen heb je vandaag de dag niet per se een besturingssysteem van Microsoft nodig. Er is een prachtig alternatief voor Windows, ook voor minder gevorderde computergebruikers.

webcampcIk heb het nu een paar keer gedaan maar het is nog steeds een feest om te zien:

  • hoe een oude trage, niet vooruit te branden computer, met een simpele installatie, weer als nieuw wordt. Zie het voor je: je start je oude computer op en binnen mum van tijd kun je inloggen. Je klikt eens wat, start een programma en merkt dat het allemaal snel en soepel werkt.
  • En met de nieuwste programma’s, degelijke en veel gebruikte zoals bijvoorbeeld Mozilla Firefox en Google Chrome.
  • Geen installatie van een virusscanner nodig of firewall. Alles werkt en is veilig.
  • En dan te merken dat je er geen onderhoud aan hebt. Dat alle updates van software en besturingssysteem in één keer automatisch worden bijgewerkt.
  • En te zien dat het systeem stabiel is. Het werkt. Het is degelijk.
  • En het is nog gratis ook.

Windows…

Het besturingssysteem Windows is niet (meer) ideaal:

  • als je XP gebruikt, is de ondersteuning sinds  april 3014 afgelopen en kun je niet meer zo veilig internetten: je krijgt niet tmeer de noodzakelijke veiligheidsupdates,
  • een nieuwe computer met een nieuwe versie van Windows is niet gratis,
  • op oudere computers werkt Windows (erg) traag en
  • Windows in een veilige staat houden is een hele klus.

LinuxMaar er is dus goed nieuws: Linux. Linux was vroeger voor techneuten. Tegenwoordig is de installatie en vooral het gebruik, vrij gebruiksvriendelijk. Niet zo gebruiksvriendelijk als bijvoorbeeld Android maar gebruiksvriendelijker dan Windows.

Een aantal voordelen van Linux op een rijtje:

  • Logo Xubuntuhet is snel, zelfs op trage, oudere computers draait het soepel,
  • het is stabiel: weinig kans op het vastlopen van de computer,
  • het is open, wat niet alleen gratis betekent maar dat ook,
  • het is zeer veilig: met Linux heb je geen virusscanner en dergelijke nodig. (Het is dus ook ideaal voor internetbankieren.)
  • het is gemakkelijk: updates van het systeem en programma’s worden automatisch aangeboden en geïnstalleerd.

Geen gedoe meer

Wat dit laatste betreft, het gemak: om Windows veilig te gebruiken moet je niet alleen

  • het besturingssysteem zelf bijwerken (het simpelste) maar ook
  • de virusscanner,
  • firewall en
  • vele programma’s en plugins zoals
    • Flash,
    • Acrobat Reader en
    • Java.

Deze moeten vaak allemaal individueel worden bijgewerkt. En als er het niet automatisch aan wordt herinnerd, moet het ook nog eens niet vergeten. Met Linux ben je van dit gedoe helemaal af.

Wat kun je allemaal op Linux?

  • Internetten. Gewoon met je vertrouwde browser als Firefox, Chrome of Opera (echter geen Internet Explorer van Microsoft). Alle extensies/uitbreidingen werken gewoon. De meeste mensen zullen geen enkel verschil merken met het surfen op Windows. Misschien de hogere snelheid, dat is heel goed mogelijk.
  • Kantoorprogramma’s als een tekstverwerker en presenatieprogramma’s gebruiken. kan uitstekend met het degelijke en wereldwijd veel gebruikte open bron programma Libre Office.
  • E-mail lezen en schrijven. Thunderbird werkt zonder probleem en Evolution is een goede vervanger van Outlook.
  • Afbeeldingen bewerken of creëren. Met GIMP heb je een alternatief voor Photoshop in huis.
  • Videobellen of beeldbellen kan uitstekend met Skype en Hangout van Google (in Gmail)
  • Spelletjes (games) kunnen ook gespeeld worden op Linux, ook de populaire.
  • CD’s en DVD’s branden. Geen probleem met Brasero en andere programma’s.
  • Audio en video’s afspelen. Gaat perfect met bijvoorbeeld VLC speler.
  • TeamViewerDigitale TV bekijken (DVB-T). Gaat prima met Me TV.
  • Hulp ontvangen of geven op andere computer. Gaat zonder problemen met TeamViewer.
  • Wachtwoorden in een (KeePass)kluis bewaren. Met KeePassX is dat geen probleem.
  • Bestanden op een online harde schijf bewarenDropbox werkt uitstekend op Linux.

Wat kun je niet (goed) met Linux?

  • Soms zijn programma’s niet specifiek gemaakt om op Linux te draaien. Er is dan bijvoorbeeld alleen een Windows-versie. In dat geval is er kans dat je dit Windowsprogramma gewoon kunt installeren met behulp van Wine of Crossover. Als je even in de databank van Wine zoekt of elders op internet, ben je er zo achter of dat tot de mogelijkheden behoort. Zo niet, dan kun je er voor kiezen om Linux naast Windows te installeren, zodat je nog gewoon je Windowsprogramma’s kan blijven gebruiken als je ze nodig hebt.
  • Je muziekcollectie beheren en van daaruit beluisteren is niet echt super. Het kan wel, maar een echt fijn programma (zoals MusicBee) heb ik nog niet gevonden. Gelukkig heb je dat tegenwoordig door je apparaten met aanraakschermen niet meer nodig: zie Hoe je draadloos muziek kunt beluisteren vanaf je telefoon.

Conclusie: alle belangrijke, veelgebruikte software draait op Linux of kent uitstekende alternatieven. Bovendien gebruiken we tegenwoordig steeds minder geïnstalleerde programma’s maar steeds meer webprogramma’s: applicaties die je gebruikt op een website, vaak zonder dat je het doorhebt. Denk aan bijvoorbeeld Gmail of Google Documenten. En vergeet ook niet dat je in Google Chrome, bij Linux Chromium geheten, talloze applicaties kunt draaien waarmee je van alles kunt doen: van video’s monteren tot presentaties maken.

logo mint

Proberen

Soms hoor ik in de media, dat Linux wordt afgeraden als alternatief voor Windows, omdat Linux te ingewikkeld zou zijn. Ik snap werkelijk niet, wat ze hiermee bedoelen. Vrienden van mij, nog net geen digibeten, maar die nog geen programma zelf kunnen installeren, kunnen uitstekend overweg met Lubuntu. Uiteraard hebben ze wel eens een vraag, maar dat hadden ze met Windows ook.

Maar het mooie is: je kunt dit besturingssysteem uitproberen zonder dat je het hoeft te installeren. Gewoon vanaf een DVD of CD die je zelf hebt gebrand of – nog mooier – vanaf een USB-stick/USB-schijf. Opstarten van een deze schijven en je kunt er meteen mee aan de slag.

Windows en Linux samen gebruiken

Als  je twijfelt of nog graag Windows (voor de zekerheid) wilt blijven gebruiken dan kun je Linux ook simpel naast Windows installeren. Je hebt dan twee besturingssystemen naast elkaar. Bij installatie wordt er dan een opstartmenu gemaakt. Als je de computer start, zie je niet het Windowslogo maar een keuzemenu. Hier kun je kiezen voor Linux of Windows. Als je niets doet, wordt automatisch Linux gestart.

Weetje

linux-androidOok het beroemde Android is gebaseerd op Linux. Dit besturingssysteem dat ontwikkeld is door Google, staat wereldwijd op meer dan een miljard telefoons en tablets en is zeer gebruiksvriendelijk maar momenteel nog niet algemeen beschikbaar voor desktop computers en laptops maar alleen voor computers met aanraakschermen. Ook ROMs die weer zijn afgeleid van Android kennen tientallen miljoenen liefhebbers. En, sterk in opkomst en ook gebaseerd op Linux: Chromebooks. De tijd dat iedereen hetzelfde besturingssysteem gebruikt, namelijk Windows, is helemaal voorbij.

Welke Linux versie?

Er zijn veel mooie versies ontwikkeld, distro’s genaamd. De verschillen zijn niet dramatisch groot. De keus komt hier simpelweg op neer: wil je de Linux-versie op een oude computer, dan is Lubuntu de beste, want de lichtste. Als dat van minder belang is, dan is de uitgebreidere Linux Mint Cinnamon een veel aangeraden keus.

Ingebruikname Linux op DVD

Dit zijn de te volgen stappen:

  1. Haal ISO-bestand binnen, van licht naar zwaarder voor de PC: LubuntuXubuntu of Linux Mint
  2. Brandt op schijf, bijvoorbeeld met Infrarecorder
  3. Start van de USB op door bij opstarten van PC te drukken op één van de F-toetsen F1, F8 of F12.

Ingebruikname Linux op PC

Als je niet al te handig bent met computers, zou ik er een vriend bij te vragen die dit graag voor je doet. Het gaat alleen maar om het branden van een DVD en vervolgens een eenvoudige stapsgewijze installatie. De vragen zijn in een paar minuten beantwoord en de installatie duurt meestal niet meer dan 30 minuten. Daarna kun je meteen aan de slag.

Natuurlijk kun je nog wat dingen aanpassen maar je besturingssysteem is meteen klaar voor gebruik. Neem rustig de tijd om het te leren kennen. Het is wat anders dan Windows, maar je zult al snel gewend zijn en je niet meer anders kunnen voorstellen. Veel plezier!

Tot slot: Windows XP blijven gebruiken

Als je Windows XP veilig wilt gebruiken, kun je het beste geen internetverbinding meer maken. Zonder internetverbinding kun je XP gewoon blijven gebruiken zonder gevaar. Dit kun je doen door de kabel eruit te trekken zodra je XP start of, nog gemakkelijker, de firewall alle verbindingen laten blokkeren.

Wil je toch nog internet op met XP: er zijn virusscanners die dit oude besturingssysteem blijven ondersteunen.

settings

Informatie voor gevorderde computergebruikers

Allereerst geef ik het woord aan Spatry. Spatry heeft wat te zeggen over Linux. En is enthousiast:

Er is een enorme keus aan versies en er komen er steeds meer bij.Tussen de distro’s bestaat onder andere verschil in snelheid en gebruiksgemak. Ook verschilt het pakket aan programma’s dat standaard meegeleverd wordt. Zelf kun je later gewoon programma’s toevoegen en verwijderen dus dat hoeft geen doorslaggevend verschil te zijn.

Mint

Linux Mint (16) – update: 17 is uit

Deze is voor veel mensen favoriet, met name de versie Cinnamon van Mint. Lijkt  meer op Windows dan Ubuntu. Unieke functies: edge-snapping en edge tiling. Het is “extreem prettig werken” met versie 16 van Mint volgens een recensie.

Zie ook deze bespreking van Mint 17 Mate en Cinnamon:

Xubuntu

Xubuntu (12.04) update: 14.04 is uit

Lekker snel. Heeft een wat kaler pakket dan Mint.

LubuntuLubuntu (12.04) update: 14.04 is uit

Nog iets sneller dan Xubuntu met ander menu.

peppermint_logo

Peppermint (5)

Is nog sneller dan Lubuntu en webgecentreerd.

ubuntuUbuntu (12.04) update: 14.04 is uit

Heel bekende distro. Het is misschien wel even iets meer wennen maar wordt door beginnelingen toch als prettig in het gebruik ervaren. Verder is deze versie wat trager dan de bovenstaande versies.

De nieuwste versie?

De nieuwste versie van de distro’s is waarschijnlijk niet het veiligst. Je kunt zonder problemen de nieuwste versie binnenhalen maar als je echt de veiligste optie wilt hebben, kies dan de versie met lange termijn ondersteuning (LTS) zoals 12.04 bij Ubuntu in plaats van 13.10.

Verschillen in belasting systeem

Hier even wat niet helemaal te vergelijken getallen maar om toch om een indruk te geven van de verschillen tussen de diverse distro’s, hier het gebruik van het RAM-geheugen:

  1. Peppermint 5 220 MB
  2. Lubuntu 14.04 230 MB
  3. Xubuntu 14.04: 310 MB
  4. Mint Cinnamon 16: 312 MB
  5. Mint Cinnamon 17: 345 MB
  6. Ubuntu 14.04: 486 MB
  7. Kubuntu 14.04: 590 MB

Windows 8

Linux kan prima naast Windows geïnstalleerd worden maar helaas (nog) niet gemakkelijk bij de nieuwste versie van Microsofts besturingssysteem Windows 8. Er is daarvoor nog geen oplossing maar er wordt aan gewerkt. Linx kan zeker wel Het kan wel naast Windows 8 geïnstalleerd worden maar dat vergt wat inspanning. Heb je daar geen zin in, gebruik dan de USB-schijf-versie.

Live-Linux-USB-Creator

USB-schijfje

  • Je kunt prima Linux op een USB-stick installeren. Het voordeel ten opzichte van een DVD of CD is, dat je de instellingen kunt bewaren en er extra programma’s op kunt installeren. Echter: mij is het installeren van Linux op een USB-schijfje niet gelukt met alle programma’s. Bij mij lukte dat (met Windows 8) alleen bij Linux Mint 16 met Universal USB Installer. Het gemakkelijkst (en mooist) is LinuxLive USB Creator.
  • Om op te starte van een USB-schijfje is misschien een BIOS-aanpassing nodig.
  • Beveiligen van zo’n schijfje lijkt alleen met fysieke bescherming te lukken, met zoiets als dit.

koppeling

Koppelingen: meer informatie

Hulp

Aan de slag met Ubuntu 12.04e2, handleiding voor de gemiddelde computergebruiker van Ubuntu Manual Project

Computertip: handige tips voor beginners en gevorderden met Linux, webstek Computertip met veel concrete (installatie) tips

Xubuntu: een klassieke schoonheid, artikel van Computertip

Programma’s

Best Free Software for Linux, artikel met overzicht van Gizmo’s Freeware

Windows

Windows XP-gebruikers blijven massaal zitten, artikel Security.nl van 1 juli 2014

Stop met gebruik Windows XP, informatie Waarschuwingsdienst van de Nederlandse overheid

Linux

Overstappen naar Linux, webstek (genaamd GetGNULinux) met toegankelijke, algemene (achtergrond)informatie over Linux)

Zo kies je de juiste Linux-distributie, artikel Computerworld

Ubuntu vs. Mint: Which Linux Distro Is Better for Beginners?, artikel Lifehacker (februari 2013)

After giving both distributions to a few beginners, it’s hard to pick one as the “best.”

In search of the Best KDE Linux distro of 2013: A comparison of 19 leading KDE operating systems, artikel Linuxed (december 2013)

Five reasons I’d rather run Windows 8 than Linux, artikel ZDnet, januari 2014

Linux op USB-schijfje

Installeren op een USB-schijfje kan vanuit een live dvd maar ook met:

Meer dan 1 kan ook met

4 gui applications for installing Linux from USB key, artikel LinuxBSDos

Linux op PC met Windows 8

Install Ubuntu Linux Alongside Windows 8 in 10 easy steps

Windows 8: wijzig enkele instellingen voordat u Ubuntu, Linux Mint of openSUSE ernaast installeert, artikel Computertip

Installing Ubuntu on a Pre-Installed Windows 8 (64-bit) System (UEFI Supported), artikel Ask Ubuntu

Ontwikkelingen

München geeft gratis Linux-cd’s aan XP-gebruikers, artikel Webwereld september 2013

Met de distributie van Linux-cd’s wil de stad vermijden dat oude computers nutteloos worden en de hoeveelheid elektronisch afval beperken.

2013: Installing Linux on Windows 8 PC is still a pain, artikel ZDnet, december 2012

The Windows killer: Chromebook, artikel Computerworld, januari 2014